CABI:
Bak:ÇEBİLER

CAGAY-BAY-LI: İsimleri C-Ç ile başlıyan TÜRK Boyları.Kundur Oym.[1]
SAKAY-BAY-LI ? à SAKA-BEYLİ ?

CAMIŞ: Camız
Camız Kelimesi muhtelif yörelerde bu şekle girebiliyor.

CAMİ: Cem eden, toplayan yer demektir.[2]

CANAVAR: Kurt Hayvanlara saldırdığı zaman CANAVAR deniyor.[3]
Zannedersem Fars'ça CAN-ALAN demekmiş..?
[30.09.1987; Hastane-Koşuyolu; 11.40]

CANBAZ: Zannedersem Farsça CAN-OYNATAN demekmiş.

CANBUL: Şehir.[4]
CAN-BUL à CAN-BALIK à CAN ŞEHRİ, HAN ŞEHRİ?
Bu şehrin sonundaki BALIK, (BALI-BAL-BUL-BOL-BİL) manasına BUL ekini İSLAM-BOL'un yani İSTAN-BUL'un sonundaki BUL ile karşılaştırmak lâzım.
[07.11.1987; Ev-Erenköy-İstanbul; 11.11]

CANGGAL: Doğu Türkistan Tabiri = Orman

CANI-BEG: İsimleri C-Ç ile başlıyan TÜRK Boyları,Türkmen-Sarık Oym.[5]

CARABLUS: Gaziantep ile HALEP arasında, Birecik'in güneyinde Hudut'da ve hem Suriye'de ve hem de biz de BARAK (Carablus) da iki şehir.
CARABLUS ß KARA-BULUS ß KARA-BOLİS ß KARA-POLİS ß KARA-BALIK ß KARA-ŞEHİR manasına gelebilir.?
[19.10.1991; Ev-Erenköy-İstanbul; 08.55]

CAYPUR : Hindistan’ın en güzel şehirlerinden.[6]
CAY-PUR à CAY ? – YURT ?
[14.12.1988 Ev-Erenköy Saat 19:31]

CED:
DEDE à DED à (DßàC)
DED ßàCET
[25.10.1994; Ev-Erenköy-İstanbul]

CEHENNEM:
CEHENNEM = TAMU;(TßàY)
TAMU ß TANMAK ßYANMAK
YANMAK-TAMMU-TA MU
[24.10.1994; Ev-Erenköy-İstanbul; 08.18]

CEHENNEM:
CEHENNEM: Ateş'in yandığı ve Cezalıları yakan yer? Acaba bu Cehennem kelimesi YAKAN YER manasına gelebilir mi?
YAK-MAK'tan à YAK-AN-NEM (Yer)
YAKAN-NAM (Kalın Şekli)
YEKEN-NEM: (İnce Şekli)
YEKEN-NEM à CEHEN-NEM  [YàC] [KàH] olmuş olabilir. ?
                Tabii bu ve buna benzer yakıştırmalar, Nasrettin Hoca'nın denize veya Akşehir Gölü'ne YOĞURT mayalaması gibidir. Ya tutarsa?!
                Vezir, Padişah'ına cevaben: "İhtimaldir, Ola ki Derya Tutuşa" dediği gibi.. Bütün ihtimallerin denenmesi, ilmin gereği olsa gerektir.
Arapça ile Türkçe arasında bazı ORTAK kelimeler tesbit etmiş idim.
     EY-MEK (EĞ-MEK)'ten àMEYİL
     SAR-MAK'tan à MASAR à MASURA
     SAR-MAK (KAR-MAK)'tan à MAKARA
     KES-MEK'ten à MEKES (MAKAS)
     YAR-MAK'tan à YARIK à CERAH [YàC,AàE,IàA,KàH
     YUM-MAK'tan à YUMAK à CUMA ..CEM [YàC, Kàdüşmüş]
     BİT-MEK'ten à BİTİK, BİTAP
vs. vs. leri incelemek gerekir.
Haritada Hindistan'da  Sonu AGAR ile biten yer isimleri şehir isimleri gördüm. Mesela: ŞİRİN-A-GAR à ŞİRİN-YER olmasın?
                Ayrıca ÇOR-LU, ÇOR-UM, BAT-UM, ŞOK-UM, vs. vs. gibi sonu UM olan isimlerde _UM eki YER manasına gelmesin.? Yunanca SANTR-İ-UM acaba ŞEHİR MERKEZİ mi demek?
     O zaman bu _UM eki Yunanca'da da var demektir. ?
     Tabii incelenmesi gerekir.
[19.07.1994; Ev-Erenköy-İstanbul; 06.58]

CELALABAT:

CELAYİR: Afşar Oymakları[7]

CENEVİZ:
ÇİN-Î KIZà ÇİN-Nİ-KIZà ÇİN-Lİ-KIZà ÇİNİKIZà ÇİNİVİZ à CENEVİZ ?

CENEVİZ: "CENE VİZ" Cenova Cumhuriyetine, Osmanlılar tarafından verilen ad"[8]
CEN-OVA à YENİ-OBA à YENİ-ŞEHİR olması çok kuvvetlidir. Tarihçiler, tarafsız bir gözle (Bilhassa Batılı Tarihçiler) bu şehrin isminin nereden geldiğini incelemelidirler.
CENE-VİZ kelimesin de CENOVA'nın başı vardır ki bu kelimenin aslı CENOVALI-KİŞİ olması lâzım? Ve buradan da kısaltmalarla ve harf değişiklikleri ile bu kelime
CENOVALI KİŞİ à CENEVİZ olmuş olabilir.
*Bizim GÖZCÜ-BABA-TEPESİ'nin à GÖZ-TEPE olduğu gibi
*AKA-MAN-KİŞİ'ler à AKAMANİŞ'ler olmuş, AKA-MAN(Eski İranlılar) = ATA-MAN (Halen Kazaklar da ulu kişiler?)
                ANGİL-KİŞİ à İNGİL-İZ
                FRANK-KİŞİ à FRANSIZ
                PORTUKAL-LI-KİŞİ à PORTEKİZ
                CENO-VALI-KİŞİ à CENEVİZ
vs. vs. vs. olmuş olabilir.?
Osmanlılar: Cenovalı-lara CENEVİZ diyorlarmış. Acaba, diğerlerine de İngiliz, Fransız, Portekiz vs. vs. leri de Osmanlılar mı taktılar? İncelemek lâzım.
[20.12.1996; Ev-Erenköy-İstanbul; 20.15]

CENİ KENT: İsimleri C-Ç ile başlıyan TÜRK Boyları,Dağıstan'da[9]

CENOVA : İtalya’da şehir.
CENİ-OVAàYENİ-OVA adı à CENOVA olmuş? VARŞ OVA, MOSK OVA (Mujik-ovası) HAR-KOV vs. lerde HEP OVA var?.
[19.09.1998 Ev-Erenköy Saat:11:45]

CENOVA: İtalya'da bir şehir.
Acaba CEN-OVA à CEN-İ-OVA à YENİ-OVA'mı demektir.?
CENEVİZ'LER: CENOVA'LI kişiler, yani İTALYAN'LAR,
Eski Trabzon'lular CENEVİZLİLER kelimesini à CİNİVİZLİLER olarak telaffuz ederlerdi.
CEN-OVA-LI-KİŞİ à CENEVİZ olmuş
ANGİL-Lİ KİŞİ à İNGİLİZ olmuş?
FRANK-LI-KİŞİ à FRANSIZ olmuş,
KİŞİ = _İŞ_ = İS = İZ olmuş
ZAMAN-İS à SAMAN-OĞLU-KİŞİ (Vakfıkebirde)
ŞAM-İZ à ŞAM-LI-OĞLU-KİŞ (Batum'da)
BEGOVİÇ à BEBEK-OĞLU-KİŞİ (Yugoslavya'da)
[19.11.1991; Ev-Erenköy-İstanbul; 07.40]

CENT: Taşkent'in batı kuzeyinde  bir yer..

CEVİZ CAN : Kuzey Afganistan’da şehir.
Sonu CAN ile biten yer isimleri arasında inceleme yapılmalı

CEYLAN: Bir nevi geyik, karaca
ARSLAN = Hayvanlar Kralı
KAPLAN = Yırtıcı Hayvan
CEYLAN = Bir nevi Geyik, Karaca
SIRTLAN = Yırtıcı Hayvan vs.vs. Sonları hep LAN ile bitiyor.Daha başka SON'ları LAN ile biten kelimeler bulup, bu isimlerin dayandığı fiilleri araştırmak lâzım.?
                Acaba : SEK-MEK = SIÇ-RA-YARAK koşan Ceylan'ın bu ismi SEK-MEK ßà SEYİR-MEK fiilinden mi geliyor.?
SEYİR-MEK'ten à SEYİREN kelimesi SàC ve RàL değişikliği ile CEYİREN à CEYRAN'mı oldu? Yani 3 hece = 2 yemi düştü.?
CE-Yİ-REN à CEY-REN à CEY-RA
CEYRAN: Ceylan'ın Azerice adı. (RàL değişikliği ile) CEYRAN ßà CEYLAN CEYLAN: Türkçesi
GOLAN:  CEYLAN'ın Yahudicesi..
SEK-İR-MEK'ten à SEKİREN à SEYİRENà SEYRAN à SOĞRAN à SO-LAN à GO-LAN (SßàCßàG) değişikliği ile muhtelif şekillere girebilir.
Bunlar gibi .. ARSLAN , KAPLAN, SIRTLAN vs. vs. lerin de incelenmesi gerektir.?
[09.09.1990; Ev-Erenköy-İstanbul; 14.45]

CEZVE: Türkçe : CEZVE ; Arapça:RAKVA
1- Türkçesi İNCE ŞEKLİ'nde?
2- Arapça'sı KALIN ŞEKLİ'nde ?
3- İkinci hecelerdeki HARFLER aynı ?
4- Birinci hece CEZ  ve RAK  takdim tehir de olabilir? Harf değişiklikleri de olabilir. İncelemeyi derinleştirmek lâzım.
[02.05.1996; Ev-Erenköy-İstanbul; 06.35]

CITHAN : Kürtçe de kullanılan kelime (İki yaşlı deve)

CIZIG DAŞ OYİNİ: Çizgi, Çizik (Cızıg= Trabzon Ağzı)
Trabzon Ağzı CIZIG DAŞ OYİNİ denen bu oyun şimdiki sek sek oyunudur. Tek ayak atlanır, Çift karelerde iki ayak basılır ve sonda sışrayarak geri dönülür ve tekrar başa gelinir. Bu oyun ayrıca avuç içi kadar büyüklükteki bir taşla oynanır.
                1- Tebeşir ile veya kiremitle yada sert bir çivi ile düz bir yere ÇİZGİ'ler çizilir. Buna Trabzon ağzı CIZIG derler.
                2- Taş ile oynandığı için bu oyuna CIZIG DAŞ OYİNİ derler.
[11.05.1991; Ev-Erenköy-İstanbul; 23.30]

CİL : Kürtçe de kullanılan kelime

CİL: Tatarca:Yel (Rüzgar)
Değişiklik: CßàY
[20.01.1991; Ev-Erenköy-İstanbul; 09.30]

CİRİT : Kürtçe de kullanılan kelime

CİRİT:
ÇIR-MAK = CIZ-MAK (ÇİZ-MEK)
CIR-MAK'tan à CIRIT? Veya CİRİT ?
[10.02.1991; Ev-Erenköy-İstanbul; 13.20]

CİT: "CİT: İbn-I Havkal ve İstahri tarafından KİT şeklinde kaydedilen bu mevkii OĞUZ ÜLKELERİNİN medhaliydi.(Giriş yeri) "[10]
Buradaki CİT,SİD,KİT vs. kelimelerin CİNT, SİNT,KİNT veyahut CİRT,SİRT, KİRT kelimelerinin ortalarından hece düşmesi sonunda meydana gelen şekilleridir.
Antalya'daki eski SİDE'de; Bizdeki SİİRT'de, Bizdeki MURT à MUR'da, vs. lerde olduğu gibi.
Bunları incelemek lazım. Bu CİT şehri Hazar Denizi ile Aral Gölü arasındaki Üst Yurt Vadisi üzerindeki yokuşta bulunuyormuş.. Aynı Eser Sh:29
[13.05.1996; Ev-Erenköy-İstanbul; 11.00]

CO:
İNİ= Gök Türkçe'de küçük kardeş demekmiş. Acaba bu kelime Kardeş manasına da gelebilen MİNİ-CIK kelimesinin son hecesi CIK 'ın CU veya CO şeklinde kullanıla gelmiş olabilir mi ? Zannedersem Gürcü'ler CO'yu erkek için ve GO'yu da kız için kullanıyorlar.? Eski Trabzon ağzında da kadınlar birbirine : KIZ yerine à GIZ à GI diye hitap ederler.  Üzerinde durmak ve incelemek lâzım.
[ 20.12.1996; Ev-Erenköy-İstanbul; 22.30]

COVKHAR: Arapça CEVHER'in ÇEÇEN'ce versiyonu[11]
Ben de COVKHAR kelimesinin CEVHER'den  Galat olabileceğini düşünüyordum. ÇEÇENCE hakkında hiçbir bilgim yok, ancak DUDAYEV'in sonundaki YEV, EV 'in ise OĞLU manasına gelebileceğine göre, geriye DUDA - DUDAV - DUDAK - TUTAK vs. kalıyor. Acaba bunların  Türkçe köklü fiillerle bir alakası olabilir mi.?
[26.06.1992; Ev-Erenköy-İstanbul; 17.15]

CUMA:
YUMAK kelimesinde YßàC değişikliği ile
YUMAK à CUMAK; YUMA à CUMA; YUM à CUM vs. vs. olabilir mi?
CUMA kelimesi CEM'den Toplanma'dan gelmektedir. Arapçadır.

CUMA: Toplanma

CURCANİYA: "Merkezi CURCANİYA (Gürgenç) olan Batı Harizmi ise.."[12]
GÜR-GENÇ veya GUR-KENT = OĞUR ŞEHRİ demektir. OĞUR ŞEHRİ manasına gelen GUR-KANT kelimesi İnce şekli ilR GÜR-KENT à GÜR-GENÇ (TßàÇ) o muş ki, GÜR-GENÇ'in OĞUZ=OĞUR kenti manasına geldiğini bilmeyen ARAPLAR, tıpkı aynen YUNANLILAR gibi, GÜR-GENÇ kelimesini araplaştırarak (veya bu incelikten haberi olmayan SELÇUK Umerası) GUR-GAN-İYA veya CUR-CAN-İYA demişlerdir. ?
[07.10.1990; Oğlum Osman'ın K.Yatğ.Evi;

CÜNGÜŞ:

CÜRCAN : Hazar Denizi’nin güney doğusunda çok geniş bir yer ve dağlık bir bölge.[13]
[11.12.1988 Ev-Erenköy Saat 22:40]

CÜRCAN:cGürcan veya Cürban bölgesi Hazar Denizi'nin Güney Doğu kesimi..
Gürcan veya Cürcan bölgesi Hazar Denizi'nin Günoy Doğu kesimi...[19.12.1992 Ev-Erenköy-İstanbul111.15]
___________
GßàC değişiiliği olabilir.. Bunuda dikkate almak lâzım.
[03.11.1995; Ev-Erenköy-İstanbul; 20.20]

CÜYÜN: İsimleri C-Ç ile başlıyan TÜRK Boyları[14]
Düğün Kazanlılarının bayramlarından

CÜZCAN: "Minhâc-ı Sirâc CÜZCÂNİ"[15]
Ben bu CÜZCAN kelimesinin CÜR-CANT à GUR-KANT (Gür Şehri) ince şekli ise CÜR-KENTà CÜR-CENTàCÜR-CAN.. Olduğunu zannediyorum.
Afganistan'ın bulundueu yere GÜRCİSTAN (GARŞİSTAN) deniyormuş. ?
Bilindiği gibi Kafkaslarda da GÜRCİSTAN var. Borçka , Artvin yerleri bizim GÜRCÜ dediğimiz kelimeyi GURCİ diye telaffuz ederler.  Bunları da düşünmek lâzım.
[29.04.1997; Ev-Erenköy-İstanbul; 12.16]

 


 

[1] Dış Türkler; Sh:71

[2] TGRT; Orhan Karmış;30.11.1995;Saat:21.15

[3] Kardaş Edebiyatlar;1987;Sayı:15;Sh:30

[4] Türkistan-Türkistan;Yavuz Bülent Bakiler;Sh:24

[5] Dış Türkler; Sh:43

[6] Türkiye Gazetesi, 14.12.1988, Enver Ören’in Hindistan Notları

[7] Tercüman İslâm Türk Ansiklopedisi;Sh:61

[8] Meydan Larousse; Cilt:2; Sh:853

[9] Dış Türkler; Sh: 72

[10] İbni Fazlan Seyahatnamesi;Sh:29

[11] Türkiye Gazetesi, 25.06.1992, Perşembe, Sh:2

[12] Rehber Ansiklopedisi; Cilt:3; Sh:3

[13] Türkistan’da Müslüman olan ilk Türk hükümdarı Sh:51

[14] Dış Türkler; Sh:49

[15] İslâm Ansiklopedisi; C:14 Sh:207

____________________________________________

 copyright © 2006 - 2009
 tüm hakları saklıdır
TÜRK DİLİ

iletisim@turk-dili.com

  Site Meter